Sức ép lên tài nguyên và môi trường, cùng với yêu cầu ngày càng cao từ thị trường, đang thúc đẩy doanh nghiệp thay đổi cách tổ chức sản xuất. Thay vì chỉ tập trung vào sản lượng, doanh nghiệp cần chú trọng hơn đến hiệu quả sử dụng nguyên liệu, nước và năng lượng, kiểm soát chất thải, bảo đảm chất lượng sản phẩm và thực hiện trách nhiệm với người lao động, cộng đồng. Việc hiểu đúng sản xuất bền vững là gì giúp doanh nghiệp xác định nội dung cần đánh giá và cải thiện, từ sử dụng tài nguyên, quản lý chất thải đến chất lượng sản phẩm và điều kiện làm việc.
1. Sản xuất bền vững là gì?
Sản xuất bền vững là phương thức tổ chức sản xuất theo hướng cân đối hiệu quả kinh tế với việc sử dụng hợp lý tài nguyên và giảm tác động đến môi trường. Trong từng công đoạn, doanh nghiệp cần quản lý mức sử dụng nguyên liệu, nước và năng lượng, đồng thời kiểm soát phát thải, nước thải và chất thải phát sinh.
Phương thức này cũng chú trọng đến chất lượng và an toàn sản phẩm, điều kiện làm việc của người lao động và ảnh hưởng của hoạt động sản xuất với cộng đồng. Việc theo dõi các nội dung trên bằng chỉ tiêu phù hợp giúp doanh nghiệp xác định công đoạn cần cải thiện, lựa chọn giải pháp và đánh giá kết quả triển khai.
Mô hình tích hợp Feed - Farm - Food và các giải pháp phát triển bền vững của C.P. Việt Nam tại ILDEX Vietnam
>> Xem thêm:
- Phát triển bền vững là gì? 17 mục tiêu phát triển bền vững (17 SDGs)
- Sản xuất và tiêu dùng bền vững: Xu hướng của nền kinh tế xanh
- Sự chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp được thực hiện thế nào?
2. Thực trạng tiêu dùng bền vững tại Việt Nam
Theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, tiêu dùng bền vững là việc sử dụng sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ đáp ứng mục đích tiêu dùng, sinh hoạt một cách hiệu quả, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực về môi trường và kinh tế – xã hội. Khái niệm này cho thấy tiêu dùng bền vững không chỉ liên quan đến việc lựa chọn sản phẩm mà còn bao gồm cách sử dụng, bảo quản và xử lý sản phẩm sau tiêu dùng.
Tại Việt Nam, tiêu dùng bền vững đang được thúc đẩy thông qua Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 – 2030. Các hoạt động triển khai tập trung vào phát triển sản phẩm thân thiện với môi trường, thúc đẩy dán nhãn sinh thái, xây dựng hệ thống phân phối bền vững, cung cấp thông tin cho người tiêu dùng và khuyến khích lối sống có trách nhiệm. Giai đoạn 2021 – 2024, chương trình đã triển khai các nội dung về thiết kế sinh thái, sản xuất sạch hơn, tái sử dụng, tái chế và phát triển thị trường cho sản phẩm bền vững.
Mặc dù sản phẩm xanh và các chương trình truyền thông đã xuất hiện rộng hơn, việc thực hành tiêu dùng bền vững vẫn cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hệ thống phân phối và người tiêu dùng. Doanh nghiệp cần cung cấp thông tin rõ ràng về nguồn gốc, chất lượng và đặc điểm môi trường của sản phẩm; người tiêu dùng cần cân nhắc nhu cầu, sử dụng sản phẩm hiệu quả và ưu tiên những lựa chọn có thể tái sử dụng, sửa chữa hoặc tái chế.
>> Tham khảo thêm:
- 6 xu hướng phát triển nông nghiệp hiện nay tại Việt Nam
- Nông nghiệp công nghệ cao ở Việt Nam: Thực trạng và xu hướng phát triển
- Công nghệ vi sinh vật trong nông nghiệp và các ứng dụng
3. Các nguyên tắc của sản xuất bền vững
Sản xuất bền vững đòi hỏi doanh nghiệp xem xét đồng thời hiệu quả sử dụng nguồn lực, chất lượng sản phẩm và những tác động phát sinh trong quá trình vận hành. Thay vì chỉ tập trung vào một công đoạn, các nguyên tắc cần được lồng ghép vào hoạt động quản lý để tạo nền tảng cho quá trình cải tiến lâu dài.
- Sử dụng hiệu quả tài nguyên, nước và năng lượng: Kiểm soát mức tiêu thụ, hạn chế hao phí và phân bổ nguồn lực phù hợp với nhu cầu sản xuất.
- Kiểm soát phát thải, nước thải và chất thải: Theo dõi nguồn phát sinh, xử lý phù hợp và tăng khả năng tái sử dụng, tái chế khi có điều kiện.
- Bảo đảm chất lượng và an toàn sản phẩm: Duy trì các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn và kiểm soát trong suốt quá trình sản xuất để đáp ứng yêu cầu của thị trường.
- Quan tâm đến người lao động và cộng đồng: Bảo đảm điều kiện làm việc phù hợp, an toàn lao động và chú trọng những tác động của hoạt động sản xuất đến cộng đồng.
- Cải tiến quy trình dựa trên cơ sở dữ liệu: Thu thập và phân tích dữ liệu về sản xuất, tài nguyên và môi trường để đánh giá kết quả, nhận diện điểm cần cải thiện và hỗ trợ ra quyết định.
Các nguyên tắc của sản xuất bền vững hướng đến sử dụng nguồn lực hiệu quả và quản lý hoạt động sản xuất có trách nhiệm
>> Tìm hiểu thêm:
- Ứng dụng IoT trong nông nghiệp thông minh
- Tìm hiểu mô hình nông nghiệp thông minh ở Việt Nam
- Nông nghiệp xanh là gì? Bản chất, đặc điểm của mô hình nông nghiệp xanh
- Tìm hiểu 5 mô hình nông nghiệp hiện đại phát triển bền vững
4. Mô hình sản xuất bền vững có những lợi ích gì?
Sản xuất bền vững mang lại những giá trị không chỉ cho doanh nghiệp mà còn đối với người lao động, người tiêu dùng và môi trường. Khi được triển khai phù hợp, mô hình này có thể giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động, chủ động trước các rủi ro và đáp ứng tốt hơn những yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
4.1. Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực
Sản xuất bền vững giúp doanh nghiệp hạn chế hao phí nguyên liệu, nước và năng lượng trong quá trình vận hành. Từ đó, nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn và doanh nghiệp có thể giảm một phần chi phí phát sinh trong sản xuất.
Hiệu quả sử dụng nguồn lực cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp cải thiện năng suất và phân bổ ngân sách hợp lý hơn. Phần nguồn lực tiết kiệm được có thể hỗ trợ đầu tư cho công nghệ, cải tiến quy trình hoặc các hoạt động phát triển dài hạn.
4.2. Giảm thiểu tác động đến môi trường
Mô hình sản xuất bền vững hướng đến hạn chế lượng chất thải, nước thải và phát thải phát sinh trong quá trình vận hành. Khi các nguồn gây tác động được kiểm soát tốt hơn, áp lực lên tài nguyên và môi trường tự nhiên cũng được giảm bớt.
Doanh nghiệp đồng thời có thể tăng cường tận dụng, tái sử dụng hoặc xử lý phù hợp các nguồn chất thải và phụ phẩm. Cách tiếp cận này góp phần hình thành quy trình sản xuất có trách nhiệm hơn và phù hợp với định hướng chuyển đổi sang nền kinh tế xanh.
4.3. Hỗ trợ quản lý rủi ro và duy trì hoạt động sản xuất
Khi doanh nghiệp theo dõi và đánh giá thường xuyên các yếu tố đầu vào, môi trường và hiệu quả vận hành, khả năng nhận diện những rủi ro có thể ảnh hưởng đến sản xuất cũng được nâng cao. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước biến động về nguyên liệu, chi phí, yêu cầu môi trường và tiêu chuẩn của thị trường.
Khả năng thích ứng tốt hơn giúp hạn chế sự gián đoạn trong hoạt động và hỗ trợ doanh nghiệp duy trì kế hoạch sản xuất trong những điều kiện thay đổi. Đây cũng là nền tảng để xây dựng năng lực cạnh tranh ổn định thay vì chỉ tập trung vào kết quả trong ngắn hạn.
>> Tham khảo thêm:
- Các công nghệ chăn nuôi hiện đại được ứng dụng tại Việt Nam
- Xu hướng chăn nuôi hiện nay: Chuyển dịch hướng tới mô hình nông nghiệp bền vững
- Top các mô hình chăn nuôi hiệu quả hiện nay
4.4. Tăng cường chất lượng và niềm tin của người tiêu dùng với sản phẩm
Sản xuất theo hướng bền vững thúc đẩy doanh nghiệp chú trọng hơn đến chất lượng, an toàn và nguồn gốc của sản phẩm. Khi quy trình được kiểm soát tốt, doanh nghiệp có thêm cơ sở để cung cấp thông tin rõ ràng và minh bạch hơn đến người tiêu dùng.
Người tiêu dùng ngày càng quan tâm không chỉ đến sản phẩm nhận được mà còn đến cách sản phẩm được tạo ra và những tác động đi kèm. Do đó, cách sản xuất có trách nhiệm có thể góp phần củng cố niềm tin, duy trì quan hệ với khách hàng và nâng cao giá trị sản phẩm trên thị trường.
Sản xuất bền vững góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và củng cố niềm tin của người tiêu dùng
5. Doanh nghiệp có thể triển khai mô hình sản xuất bền vững như thế nào?
Để triển khai sản xuất bền vững hiệu quả, doanh nghiệp cần bắt đầu từ việc đánh giá hoạt động hiện tại và xác định những vấn đề cần cải thiện. Phương pháp sản xuất bền vững có thể được xác định dựa trên mục tiêu, quy mô, lĩnh vực hoạt động và đặc điểm của từng quy trình. Quá trình triển khai nên được thực hiện theo từng bước, có chỉ số theo dõi cụ thể và sự phối hợp giữa các bộ phận để bảo đảm tính nhất quán trong vận hành.
- Đánh giá thực trạng sản xuất: Xem xét mức sử dụng nguyên liệu, nước, năng lượng, lượng chất thải và các điểm còn hạn chế trong từng công đoạn. Đây là cơ sở để xác định những vấn đề cần ưu tiên xử lý.
- Xác định mục tiêu và các chỉ số cần theo dõi: Đặt ra mục tiêu phù hợp với quy mô và lĩnh vực hoạt động, đồng thời lựa chọn các chỉ số có thể đo lường như mức tiêu thụ năng lượng, nước, nguyên liệu hoặc lượng chất thải phát sinh.
- Ưu tiên giải pháp phù hợp với từng công đoạn: Không nhất thiết thay đổi toàn bộ quy trình cùng lúc. Doanh nghiệp có thể tập trung vào những công đoạn có mức tiêu hao hoặc tác động môi trường lớn, sau đó mở rộng các giải pháp phù hợp.
- Đào tạo nhân sự và phối hợp giữa các bộ phận: Người lao động cần hiểu mục tiêu và cách thực hiện các giải pháp mới. Sự phối hợp giữa bộ phận sản xuất, kỹ thuật, môi trường và quản lý giúp quá trình triển khai đồng bộ hơn.
- Đo lường kết quả và cải tiến định kỳ: So sánh dữ liệu trước và sau khi áp dụng, đánh giá mức độ đạt mục tiêu và xác định những điểm cần điều chỉnh. Cải tiến liên tục giúp doanh nghiệp duy trì hiệu quả và từng bước hoàn thiện mô hình sản xuất bền vững.
Các bước triển khai sản xuất bền vững giúp doanh nghiệp đánh giá, cải tiến và nâng cao hiệu quả vận hành tại C.P. Việt Nam
6. Định hướng sản xuất bền vững tại C.P. Việt Nam
C.P. Việt Nam định hướng sản xuất bền vững gắn với đổi mới công nghệ, sử dụng hiệu quả nguồn lực và kiểm soát chất lượng trong chuỗi Feed - Farm - Food. Các giải pháp được triển khai theo hướng nâng cao hiệu quả vận hành, giảm tác động đến môi trường và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm.
- Smart Production và cải tiến hiệu quả vận hành: C.P. Việt Nam đang thúc đẩy ứng dụng AI và chuyển đổi số trong chuỗi Feed - Farm - Food, tập trung vào sản xuất thông minh, quản trị chuỗi cung ứng, tích hợp dữ liệu và các giải pháp Smart Farm. Lộ trình triển khai bắt đầu từ xây dựng nền tảng dữ liệu, công nghệ trước khi mở rộng những ứng dụng đã được kiểm chứng.
- Sử dụng năng lượng theo hướng giảm phát thải: Doanh nghiệp triển khai các giải pháp năng lượng tái tạo và đặt mục tiêu Net Zero vào năm 2050. Định hướng này gắn với quá trình giảm phụ thuộc vào các nguồn năng lượng có mức phát thải cao và tăng hiệu quả sử dụng năng lượng trong hoạt động sản xuất.
- Quản lý tài nguyên, nước và chất thải trong sản xuất: C.P. Việt Nam áp dụng nhiều giải pháp theo hướng tuần hoàn, trong đó có xử lý chất thải chăn nuôi bằng công nghệ Biogas để phân hủy chất hữu cơ, thu hồi khí sinh học và tận dụng phần bã sau xử lý. Cách tiếp cận này giúp kết hợp xử lý chất thải với thu hồi năng lượng và sử dụng lại nguồn tài nguyên.
- Kiểm soát chất lượng trong chuỗi sản xuất: Mô hình tích hợp Feed - Farm - Food giúp C.P. Việt Nam kết nối các giai đoạn từ thức ăn chăn nuôi, trang trại đến thực phẩm. Chuỗi được kết hợp với các yêu cầu về chất lượng, an toàn sinh học và truy xuất nguồn gốc, tạo cơ sở kiểm soát sản phẩm từ đầu vào đến đầu ra.
C.P. Việt Nam thúc đẩy đổi mới và ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất theo hướng bền vững
>> Tham khảo thêm:
- C.P. Việt Nam được vinh danh Top 5 đổi mới sáng tạo ngành nông nghiệp công nghệ cao
- C.P. Việt Nam khởi động các dự án chuyển đổi AI, thúc đẩy chuỗi giá trị nông nghiệp - thực phẩm thông minh, bền vững
- CP và FPT thúc đẩy chuyển đổi AI trong chuỗi giá trị nông nghiệp - thực phẩm Việt Nam
Sản xuất bền vững ngày càng trở thành hướng tiếp cận quan trọng trong hoạt động kinh doanh hiện đại, khi doanh nghiệp cần đồng thời nâng cao hiệu quả, sử dụng nguồn lực hợp lý và giảm tác động đến môi trường. Hiểu rõ sản xuất bền vững là gì giúp doanh nghiệp xác định cách tổ chức sản xuất phù hợp, từ đó nâng cao khả năng thích ứng, đáp ứng yêu cầu của thị trường và tạo giá trị lâu dài. Mô hình này hướng đến sự cân bằng giữa hiệu quả kinh tế, trách nhiệm môi trường và lợi ích xã hội, tạo nền tảng cho quá trình phát triển ổn định và bền vững.
>> Có thể bạn quan tâm:
- TOP 5 công nghệ xử lý nước thải chăn nuôi tốt hiện nay
- Ứng dụng công nghệ hiện đại trong chăn nuôi heo tại Việt Nam
- Công nghệ Biogas là gì? Ứng dụng của Biogas trong xử lý chất thải chăn nuôi
- Chi tiết quy trình công nghệ sản xuất thức ăn chăn nuôi
“Tại C.P. Việt Nam, chúng tôi tin rằng mỗi bước tiến trong kinh doanh phải luôn đi đôi với sự bền vững của hệ sinh thái. Với cam kết hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050, C.P. Việt Nam không ngừng hiện thực hóa trách nhiệm qua mô hình Kinh tế tuần hoàn và chuỗi giá trị tích hợp Feed - Farm - Food bền vững.
Chúng tôi nỗ lực tối ưu hóa năng lượng tái tạo, xử lý phế phẩm thành nguồn tài nguyên và kiên trì với dự án “C.P. Việt Nam - Hành trình vì một Việt Nam xanh” được triển khai từ 2021, hướng tới mục tiêu trồng 3 triệu cây xanh trong 10 năm để trung hòa carbon.
Cùng C.P. Việt Nam chung tay vì một hành tinh xanh, nơi mỗi bữa ăn ngon không chỉ mang đến giá trị dinh dưỡng mà còn góp phần gìn giữ môi trường cho các thế hệ tương lai.”
Nguồn: Định hướng phát triển bền vững và Dự án bền vững | C.P. Việt Nam
Tài liệu tham khảo:
[1] Sustainable Manufacturing | US EPA.
https://www.epa.gov/sustainability/sustainable-manufacturing
[2] [Research Contribution] Sản xuất bền vững: Động lực cho kinh tế xanh và những thách thức cần vượt qua. Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH).
[3] Triển khai mạnh mẽ Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030. Bộ Công thương Việt Nam
[4] Sản xuất và tiêu dùng bền vững: Yêu cầu khách quan từ thực tiễn. Bộ Công thương Việt Nam.
https://moit.gov.vn/phat-trien-ben-vung/huong-toi-san-xuat-va-tieu-dung-ben-vung.html
[5] Chuyển đổi số và phát triển xanh: Hướng đi chiến lược của ngành Công Thương năm 2025. Bộ Công thương Việt Nam.
[6] Sản xuất và tiêu dùng bền vững: Doanh nghiệp chuyển từ khẩu hiệu sang hành động. Bộ Công thương Việt Nam.
[7] Tiêu dùng bền vững: Cơ hội - Thách thức để doanh nghiệp phát triển. Bộ Công thương Việt Nam.
[8] Advancing the ‘S’ in ESG: Why Social Sustainability Is a Business Imperative | United Nations Development Programme.
https://www.undp.org/vietnam/news/advancing-s-esg-why-social-sustainability-business-imperative
[9] Luật số 19/2023/QH15 của Quốc hội: Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2023/7/luat19_2023.pdf
