Trước tác động của biến đổi khí hậu, dịch bệnh, chi phí đầu vào gia tăng và yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường, ngành chăn nuôi Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ. Các mô hình sản xuất truyền thống dần bộc lộ những hạn chế về khả năng kiểm soát rủi ro, hiệu quả vận hành và tính bền vững, đòi hỏi người chăn nuôi và doanh nghiệp phải thích ứng với những phương thức sản xuất mới.

Xu hướng chăn nuôi hiện nay không chỉ tập trung vào mục tiêu nâng cao năng suất mà còn hướng đến ứng dụng công nghệ phù hợp, sử dụng hiệu quả tài nguyên và quan tâm nhiều hơn đến phúc lợi động vật. Những chuyển dịch này đang góp phần định hình một ngành chăn nuôi hiện đại, hiệu quả và bền vững hơn, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng đồng thời tạo giá trị lâu dài cho cộng đồng và môi trường.

1. Sự cần thiết của việc cập nhật xu hướng phát triển ngành chăn nuôi tại Việt Nam

Ngành chăn nuôi Việt Nam đang đứng trước nhiều áp lực từ dịch bệnh, biến động giá nguyên liệu đầu vào, chi phí sản xuất gia tăng và những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu. Đồng thời, người tiêu dùng và các thị trường xuất khẩu cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, chất lượng sản phẩm và phát triển bền vững. Những yếu tố này buộc ngành chăn nuôi phải thay đổi từ phương thức sản xuất đến mô hình quản trị để thích ứng với xu thế mới.

Việc cập nhật các xu hướng phát triển không chỉ giúp người chăn nuôi nhận diện những thay đổi của thị trường và lựa chọn giải pháp phù hợp với quy mô, đối tượng vật nuôi và điều kiện đầu tư. Qua đó, cơ sở sản xuất có thêm căn cứ để kiểm soát rủi ro, nâng cao hiệu quả vận hành, đáp ứng yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Xu hướng chăn nuôi hiện nay đang chuyển dịch sang mô hình trang trại hiện đại, quy mô lớn và phát triển bền vững

>> Tham khảo thêm: Các công nghệ chăn nuôi hiện đại được ứng dụng tại Việt Nam

2. Top 4 xu hướng định hướng ngành chăn nuôi hiện nay

Theo Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2045, ngành chăn nuôi Việt Nam đang chuyển dịch theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ và phát triển bền vững. Bốn xu hướng dưới đây được xem là nền tảng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, kiểm soát rủi ro và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. 

2.1. Chuyển dịch từ chăn nuôi nông hộ sang mô hình chăn nuôi quy mô tập trung, chuyên nghiệp và an toàn sinh học

Chăn nuôi nông hộ vẫn giữ vai trò nhất định tại nhiều địa phương. Tuy nhiên, trước yêu cầu kiểm soát dịch bệnh, chất lượng và truy xuất nguồn gốc, ngành chăn nuôi đang định hướng giảm dần hình thức nhỏ lẻ, thiếu kiểm soát, đồng thời tăng tỷ trọng chăn nuôi trang trại và liên kết chuỗi theo Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

So với chăn nuôi nhỏ lẻ, mô hình trang trại tập trung cho phép tiêu chuẩn hóa quy trình sản xuất và sử dụng hiệu quả nhân công, thức ăn và cơ sở hạ tầng. Đồng thời, việc áp dụng các biện pháp an toàn sinh học một cách đồng bộ giúp kiểm soát nguy cơ dịch bệnh trong quá trình sản xuất. Khi được vận hành theo quy trình thống nhất, mô hình này cũng giúp theo dõi chất lượng đàn vật nuôi và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của chuỗi cung ứng.

Mô hình chăn nuôi tập trung với hệ thống chuồng trại hiện đại giúp chuẩn hóa quy trình, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao chất lượng sản phẩm

2.2. Đẩy mạnh chăn nuôi công nghệ cao và chuyển đổi số

Chăn nuôi công nghệ cao đang trở thành xu hướng quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh của ngành. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm, các trang trại hiện đại ngày càng ứng dụng công nghệ số để giám sát, phân tích và quản lý hoạt động chăn nuôi theo thời gian thực. Đây cũng là nền tảng để xây dựng mô hình sản xuất chính xác, minh bạch và thích ứng tốt hơn với những biến động của thị trường.

Trong thực tế, nhiều giải pháp như cảm biến tự động theo dõi nhiệt độ, độ ẩm và chất lượng không khí trong chuồng nuôi; trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường về sức khỏe vật nuôi; hay phần mềm quản lý trang trại giúp số hóa dữ liệu về giống, dinh dưỡng, tiêm phòng và năng suất đang được triển khai ngày càng rộng rãi. Việc kết hợp IoT, AI và dữ liệu lớn (Big Data) không chỉ giúp tối ưu nguồn lực, giảm chi phí vận hành mà còn tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng trong toàn bộ chuỗi chăn nuôi.

Ứng dụng hệ thống làm mát EVAP trong chuồng nuôi lợn tại C.P. Việt Nam

>> Tham khảo thêm:

• Ứng dụng IoT trong nông nghiệp thông minh
• Tìm hiểu 5 mô hình nông nghiệp hiện đại phát triển bền vững

2.3. Phát triển mô hình chăn nuôi tuần hoàn, xanh và phát thải thấp

Phát triển chăn nuôi tuần hoàn là xu hướng chuyển đổi từ mô hình tiêu thụ tài nguyên sang mô hình tái sử dụng và tái tạo giá trị. Theo Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững, ngành chăn nuôi được định hướng đẩy mạnh kinh tế tuần hoàn, tận dụng phụ phẩm, xử lý chất thải ngay tại nguồn và kết hợp sản xuất năng lượng tái tạo nhằm hạn chế tác động đến môi trường, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và tăng khả năng thích ứng trước những biến động của khí hậu.

Trong thực tế, nhiều trang trại đã ứng dụng hệ thống Biogas để chuyển hóa chất thải chăn nuôi thành khí sinh học phục vụ phát điện và đun nấu, đồng thời tái sử dụng bùn thải làm phân bón hữu cơ. Bên cạnh đó, việc kết hợp điện mặt trời, tiết kiệm nước và tái sử dụng phụ phẩm trong sản xuất đang góp phần giảm chi phí vận hành, hạn chế lãng phí tài nguyên và từng bước xây dựng mô hình chăn nuôi xanh, phát thải thấp theo định hướng của nền nông nghiệp bền vững.

Mô hình chăn nuôi tuần hoàn ứng dụng Biogas để tái tạo năng lượng và giảm phát thải

>> Tìm hiểu thêm: TOP 5 công nghệ xử lý nước thải chăn nuôi tốt hiện nay

2.4. Tăng cường an toàn sinh học, sức khỏe và phúc lợi động vật

Sự thay đổi trong nhận thức của người tiêu dùng đang định hình một tiêu chuẩn mới cho ngành chăn nuôi. Không chỉ quan tâm đến thực phẩm an toàn, chất lượng, người tiêu dùng còn chú trọng đến tính nhân đạo trong quá trình chăn nuôi, từ điều kiện sống, chế độ chăm sóc đến việc đảm bảo sức khỏe và giảm căng thẳng cho vật nuôi.

Theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14264-1:2024 về Phúc lợi động vật trong chăn nuôi trâu, bò, vật nuôi cần được bảo đảm môi trường sống phù hợp, đầy đủ thức ăn, nước uống và được chăm sóc sức khỏe theo quy trình thú y. Cùng với đó, các trang trại hiện đại ưu tiên phòng bệnh hơn điều trị, sử dụng kháng sinh có trách nhiệm và áp dụng đồng bộ các biện pháp an toàn sinh học nhằm nâng cao phúc lợi động vật, giảm nguy cơ dịch bệnh và hướng tới một nền chăn nuôi bền vững.

Mô hình chăn nuôi an toàn sinh học bảo đảm sức khỏe và phúc lợi động vật

3. C.P. Việt Nam - Ứng dụng công nghệ thúc đẩy chăn nuôi hiện đại và bền vững

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi chuyển dịch theo hướng hiện đại và phát triển xanh, C.P. Việt Nam theo đuổi triết lý Sustainovation (Đổi mới sáng tạo vì sự bền vững), kết hợp giữa công nghệ, quản trị thông minh và kinh tế tuần hoàn trong toàn bộ chuỗi giá trị Feed – Farm – Food. Định hướng này được hiện thực hóa thông qua nhiều giải pháp đồng bộ, phù hợp với các xu hướng phát triển của ngành.

• Smart Farm và vận hành thông minh: C.P. Việt Nam triển khai hệ thống chuồng kín ứng dụng IoT, AI và tự động hóa để kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, thông gió và môi trường chăn nuôi theo thời gian thực. Doanh nghiệp cũng ứng dụng camera thông minh và AI trong quản lý đàn vật nuôi, hỗ trợ đếm heo tự động,  giám sát sức khỏe và tối ưu quy trình vận hành, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị trang trại.
• Kinh tế tuần hoàn và năng lượng tái tạo: Doanh nghiệp đẩy mạnh sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo như Biomass, Biogas và điện mặt trời, đồng thời đã loại bỏ than đá khỏi hoạt động sản xuất từ năm 2021. Chất thải chăn nuôi được xử lý để tạo khí sinh học và tái sử dụng thành phân bón hữu cơ, góp phần giảm phát thải khí nhà kính và sử dụng hiệu quả tài nguyên theo định hướng Net Zero 2050.
• Phúc lợi động vật và quản lý sức khỏe: C.P. Việt Nam áp dụng Chính sách Phúc lợi Động vật dựa trên khung “Năm quyền tự do”, bảo đảm vật nuôi được chăm sóc trong điều kiện phù hợp về dinh dưỡng, môi trường sống và sức khỏe. Hệ thống phòng xét nghiệm thú y đạt chuẩn ISO/IEC 17025, cùng nguyên tắc sử dụng kháng sinh có trách nhiệm, giúp tăng cường an toàn sinh học và kiểm soát chất lượng trong toàn chuỗi sản xuất.

C.P. Việt Nam ứng dụng mô hình Smart Farm và công nghệ hiện đại để nâng cao hiệu quả sản xuất, an toàn sinh học và phát triển bền vững

>> Tìm hiểu thêm:

• C.P. Việt Nam đồng hành IPVS 2026, góp phần thúc đẩy thực hành chăn nuôi heo bền vững
• C.P. Việt Nam khởi động các dự án chuyển đổi AI, thúc đẩy chuỗi giá trị nông nghiệp - thực phẩm thông minh, bền vững

Các xu hướng chăn nuôi hiện nay đều hướng tới một mục tiêu chung: an toàn, hiệu quả và phát triển bền vững. Sự chuyển dịch từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang mô hình tập trung, ứng dụng công nghệ cao, phát triển kinh tế tuần hoàn và nâng cao phúc lợi động vật đang tạo nền tảng cho một ngành chăn nuôi hiện đại, có khả năng thích ứng tốt hơn với những yêu cầu của thị trường và các thách thức về môi trường.

Chủ động đầu tư vào chuyển đổi số và kinh tế xanh sẽ là “chìa khóa vàng” giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu nguồn lực và gia tăng giá trị sản phẩm trong dài hạn. Đây không chỉ là định hướng phát triển của doanh nghiệp mà còn là động lực quan trọng để xây dựng chuỗi thực phẩm an toàn, chất lượng và đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp Việt Nam.

>> Tham khảo thêm:

• Dấu ấn C.P. trong hành trình định hình ngành chăn nuôi
• C.P. Việt Nam được vinh danh Top 5 đổi mới sáng tạo ngành nông nghiệp công nghệ cao
• C.P. Việt Nam giới thiệu chuỗi giá trị chăn nuôi bền vững

“Tại C.P. Việt Nam, chúng tôi tin rằng mỗi bước tiến trong kinh doanh phải luôn đi đôi với sự bền vững của hệ sinh thái. Với cam kết hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050, C.P. Việt Nam không ngừng hiện thực hóa trách nhiệm qua mô hình Kinh tế tuần hoàn và chuỗi giá trị tích hợp Feed - Farm - Food bền vững.

Chúng tôi nỗ lực tối ưu hóa năng lượng tái tạo, xử lý phế phẩm thành nguồn tài nguyên và kiên trì với dự án “C.P. Việt Nam - Hành trình vì Việt Nam xanh” được triển khai từ 2021, hướng tới mục tiêu trồng 3 triệu cây xanh trong 10 năm để trung hòa carbon.

Cùng C.P. Việt Nam chung tay vì một hành tinh xanh, nơi mỗi bữa ăn ngon không chỉ nuôi dưỡng con người mà còn bảo vệ sự sống trên Trái Đất.”

Nguồn: Định hướng phát triển bền vững và Dự án bền vững | C.P. Việt Nam

Tài liệu tham khảo:

[1] Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2045.

https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2020/10/1520.signed.pdf

[2] Tái cấu trúc ngành chăn nuôi tạo chuỗi giá trị bền vững. Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

https://mae.gov.vn/tai-cau-truc-nganh-chan-nuoi-tao-chuoi-gia-tri-ben-vung-21013.htm

[3] Đẩy mạnh hoạt động khoa học và công nghệ ngành chăn nuôi đến năm 2030. Vụ Khoa học Công nghệ và môi trường - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

https://khcn.mard.gov.vn/Pages/chi-tiet-tin.aspx?NewsID=51485

[4] Đẩy nhanh chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế sáng tạo, các ngành, lĩnh vực mới, công nghệ cao.

https://chuyendoiso.mard.gov.vn/2024/12/ay-nhanh-chuyen-oi-so-quoc-gia-phat.html

[5] Định mức kinh tế - kỹ thuật đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và kiểm kê khí nhà kính lĩnh vực chăn nuôi. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.

https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/01/26-bnn.pdf

[6] Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2022/01/150-qd-ttg.signed.pdf

[7] TCVN 14264-1:2024 về Phúc lợi động vật trong chăn nuôi trâu, bò. Vụ Khoa học Công nghệ và môi trường - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

https://khcn.mard.gov.vn/Pages/chi-tiet-tin.aspx?NewsID=53237