Biến đổi khí hậu là một trong những vấn đề toàn cầu được nhiều quốc gia, tổ chức và cộng đồng quốc tế đặc biệt quan tâm do những tác động ngày càng nghiêm trọng đến môi trường, kinh tế và đời sống con người. Theo Cục Khí tượng Thủy văn, năm 2025, thời tiết diễn biến phức tạp với lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm từ 15 - 40% tại nhiều khu vực trên cả nước. Đồng thời, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông cũng diễn biến phức tạp.
Biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng ngày càng sâu rộng, đặt ra nhiều thách thức đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, an ninh lương thực và sự ổn định lâu dài của chuỗi cung ứng toàn cầu. Đối với C.P. Việt Nam, ứng phó với biến đổi khí hậu được cụ thể hóa bằng việc thúc đẩy chuyển đổi xanh, từng bước tái định nghĩa chuyển đổi mô hình sản xuất để nâng cao hiệu quả và tạo ra giá trị bền vững cho cộng đồng.
1. Biến đổi khí hậu là gì?
Theo Liên Hợp Quốc (UN), biến đổi khí hậu là sự thay đổi về nhiệt độ và các hình thái thời tiết trong khoảng thời gian dài. Những thay đổi này có thể là do tác động của tự nhiên, chẳng hạn như sự biến thiên của chu kỳ mặt trời. Tuy nhiên, kể từ thế kỷ XIX (những năm 1800), nguyên nhân chủ yếu gây nên biến đổi khí hậu là do các hoạt động trực tiếp hoặc gián tiếp của con người, đặc biệt là việc đốt nhiên liệu hóa thạch như dầu, than và khí đốt.
Biến đổi khí hậu là những thay đổi về hình thái thời tiết và nhiệt độ trong một khoảng thời gian dài (Nguồn: noaa.gov)
2. Nguyên nhân của tình trạng biến đổi khí hậu hiện nay
Biến đổi khí hậu hình thành là do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm các yếu tố tự nhiên và các hoạt động của con người. Theo Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC), tác động từ con người đang là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến những thay đổi phức tạp của khí hậu toàn cầu trong những năm gần đây. Một số nguyên nhân chính có thể kể đến như:
- Sử dụng nhiên liệu hóa thạch: Việc sử dụng nguồn năng lượng từ dầu mỏ, than đá và khí tự nhiên trong đời sống, sản xuất và giao thông vận tải tạo ra một lượng lớn khí thải CO2. Lượng khí thải này là nguyên nhân trực tiếp làm gia tăng hiệu ứng nhà kính và đẩy nhanh quá trình biến đổi khí hậu.
- Phát thải từ nông nghiệp và chăn nuôi: Thiếu kiểm soát trong quá trình xử lý chất thải chăn nuôi và lạm dụng phân bón hóa học trong nông nghiệp làm nồng độ khí nitơ oxit (N2O) và metan (CH4) tăng đáng kể. Đây là các loại khí thải có khả năng giữ nhiệt mạnh gấp nhiều lần CO2, gây ảnh hưởng không tốt đến khí quyển.
- Diện tích rừng bị thu hẹp và mục đích sử dụng đất thay đổi: Khi rừng nguyên sinh bị thay thế bởi các cơ sở hạ tầng xây dựng hoặc sản xuất, tấm “lá chắn xanh” của Trái Đất cũng đang dần mất đi. Hành động này không chỉ làm giảm khả năng hấp thụ khí CO2 của hệ sinh thái tự nhiên mà còn giải phóng lượng lớn khí carbon tích trữ trong cây xanh phát thải trở lại môi trường.
- Phát thải từ sản xuất và chuỗi cung ứng: Sự thiếu tối ưu trong quá trình sản xuất, đóng gói và vận chuyển sản phẩm không chỉ làm lãng phí tài nguyên và năng lượng mà còn làm gia tăng lượng phát thải khí nhà kính.
- Sử dụng tài nguyên và quản lý chất thải thiếu hiệu quả: Tỷ lệ tái sử dụng thấp cùng quá trình khai thác và sử dụng tài nguyên không đúng cách làm gia tăng lượng chất thải. Đặc biệt, thiếu sự giám sát trong quá trình phân hủy rác thải ở các bãi tập kết chính là nguyên nhân làm phát tán khí thải độc hại, đe dọa trực tiếp đến sự cân bằng sinh thái.
Hoạt động sản xuất của con người làm gia tăng lượng lớn phát thải khí nhà kính (Nguồn: tagesanzeiger.ch)
3. Biểu hiện của biến đổi khí hậu là gì?
Biến đổi khí hậu đang ngày càng hiện hữu rõ nét thông qua các dấu hiệu dễ nhận biết như nền nhiệt độ tăng cao, sự thay đổi của mực nước biển, hệ sinh thái và sự xuất hiện của các hiện tượng thời tiết cực đoan. Cụ thể là:
- Nền nhiệt độ toàn cầu đang tăng lên: Kể từ cuối thế kỷ 19, nền nhiệt độ trung bình đã tăng lên khoảng 1,18oC. Sự thay đổi này chủ yếu là do lượng khí thải CO2 tăng lên.
- Hiện tượng băng tan, sông băng biến mất và diện tích băng tuyết suy giảm: Khối lượng của các tảng băng ở Nam Cực và Greenland giảm đáng kể. Theo dữ liệu thống kê của Trung tâm thí nghiệm Phục hồi Trọng lực và Khí hậu NASA cho thấy mỗi năm sẽ có khoảng 279 tỷ tấn băng tan tại Greenland và khoảng 148 tỷ tấn băng tan ở Nam Cực. Các hiện tượng này cũng tác động đến sự cân bằng sinh thái và làm mực nước biển dâng cao.
- Đại dương ấm lên và bị axit hóa: Phần lớn lượng nhiệt dư khi nhiệt độ Trái Đất nóng lên sẽ không tồn tại trong không khí mà được đại dương hấp thụ. Từ năm 1969, cứ 100 mét trên cùng của đại dương, nhiệt độ sẽ tăng lên khoảng 0,33oC. Đồng thời, độ axit của nước bề mặt đại dương cũng tăng lên khoảng 30% kể từ khi cuộc Cách mạng Công nghiệp bắt đầu.
- Thời tiết cực đoan gia tăng: Các hiện tượng thời tiết như mưa lớn, nắng nóng, hạn hán, bão mạnh và cháy rừng ngày càng xảy ra thường xuyên hơn với quy mô và cường độ ngày càng lớn.
- Mực nước biển dâng: Sự giãn nở của nước biển và băng tan khi nhiệt độ tăng đã làm cho mực nước biển liên tục dâng cao, gây mất cân bằng sinh thái biển và đe dọa đến các khu vực ven biển.
Các biểu hiện tiêu biểu của biến đổi khí hậu là nền nhiệt độ tăng cao, mực nước biển dâng, băng tan,.... (Nguồn: baotintuc.vn)
4. Hậu quả của biến đổi khí hậu đối với hệ sinh thái và con người
Không chỉ làm thay đổi điều kiện tự nhiên, biến đổi khí hậu còn ảnh hưởng sâu rộng đến hệ sinh thái, sức khỏe con người và sự phát triển của kinh tế - xã hội.
4.1. Tác động đối với hệ sinh thái
Biến đổi khí hậu đang tác động trực tiếp đến hệ sinh thái, làm thay đổi điều kiện sống của nhiều loại động - thực vật và các hệ sinh thái tự nhiên khác.
- Suy giảm đa dạng sinh học: Lượng mưa thay đổi, nhiệt độ tăng và các hiện tượng thời tiết cực đoan đã đe dọa đến môi trường sống của nhiều loài động - thực vật. Nhiều loài phải tìm kiếm nơi ở mới và đang phải đối mặt với nguy cơ suy giảm quần thể, thậm chí là tuyệt chủng nếu không thể thích nghi.
- Suy giảm diện tích và chất lượng rừng: Tình trạng nắng nóng kéo dài, cháy rừng và hạn hán diễn ra thường xuyên hơn dẫn đến sự suy thoái của nhiều hệ sinh thái rừng. Mất rừng không chỉ làm giảm đáng kể khả năng hấp thụ khí CO2 mà còn làm gia tăng nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất và mất cân bằng sinh thái.
- Suy giảm hệ sinh thái biển: Hiện tượng axit hóa đại dương và nhiệt độ nước biển tăng tác động nghiêm trọng đến các thảm cỏ biển, rạn san hô và sinh vật biển. Điều này làm cho nguồn lợi từ thủy hải sản bị suy giảm, phá vỡ chuỗi cung ứng thức ăn.
4.2. Tác động đối với con người
Biến đổi khí hậu không chỉ tác động đến hệ sinh thái tự nhiên mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe, đời sống và sinh kế của con người.
- Đe dọa đến an ninh lương thực: Biến đổi khí hậu làm ảnh hưởng đến mùa vụ, sâu bệnh gia tăng, làm giảm năng suất cây trồng và vật nuôi. Vấn đề này tác động trực tiếp đến nguồn cung ứng thực phẩm, từ đó gia tăng nguy cơ mất an ninh lương thực.
- Ảnh hưởng đến sức khỏe con người: Ô nhiễm không khí, nhiệt độ tăng cao, thiên tai xảy ra liên tục làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh liên quan đến hô hấp, tim mạch và các bệnh truyền nhiễm.
- Thiệt hại về cơ sở hạ tầng và kinh tế: Lũ lụt, bão, sạt lở đất và hạn hán gây ra thiệt hại lớn cho hệ thống giao thông, hoạt động kinh doanh sản xuất, công trình và nhà ở. Chi phí dùng để khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra ngày càng tăng làm cho tốc độ phát triển kinh tế của nhiều quốc gia bị ảnh hưởng.
- Gia tăng nguy cơ di cư và mất nơi ở: Xâm nhập mặn, thiên tai kéo dài, mực nước biển dâng khiến điều kiện sinh sống ở nhiều khu vực không còn đảm bảo. Hệ quả là ngày càng có nhiều người dân ở các khu vực này buộc phải di dời đến khu vực khác - nơi điều kiện sống đảm bảo hơn.
5. Các giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu từ thực tiễn triển khai của C.P. Việt Nam
Đối với C.P. Việt Nam, ứng phó với biến đổi khí hậu không đơn thuần chỉ là trách nhiệm với môi trường mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp. Các giải pháp giúp giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường được C.P. Việt Nam thực hiện xuyên suốt trong chuỗi sản xuất và cung ứng, nhằm hướng đến mục tiêu Net Zero 2050 là doanh nghiệp không phát thải.
- Thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo: C.P. Việt Nam đưa ra các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả như tăng tỷ lệ dùng năng lượng tái tạo như năng lượng khí sinh học (Biogas), năng lượng sinh khối (Biomass) và năng lượng mặt trời để giảm phát thải khí nhà kính. Tính đến nay, nguồn năng lượng tái tạo chiếm khoảng 34% năng lượng sử dụng trong các hoạt động kinh doanh của C.P. Việt Nam. Đồng thời, doanh nghiệp đã ngừng sử dụng than đá kể từ 2021.
- Áp dụng các nguyên tắc kinh tế tuần hoàn: Doanh nghiệp triển khai các nguyên tắc kinh tế tuần hoàn vào các hoạt động sản xuất, hướng đến mục tiêu sử dụng tài nguyên hiệu quả, tăng khả năng tái sử dụng và giảm lượng chất thải, từ đó thúc đẩy phát triển xanh và bền vững.
- Tiết kiệm tài nguyên và tối ưu hóa sản xuất: C.P. Việt Nam đầu tư vào trang thiết bị, máy móc hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm tiêu thụ năng lượng. Qua đó, giúp giảm đáng kể việc tiêu hao nhiên liệu và phát sinh chất thải trong quá trình sản xuất. Bên cạnh đó, việc đổi mới công nghệ cũng được đẩy mạnh như sử dụng robot, hệ thống sản xuất tự động, tinh giản quy trình và thời gian sản xuất để giảm tiêu thụ năng lượng.
- Triển khai các dự án liên quan đến môi trường và xã hội: Song song với các hoạt động “xanh hóa” trong nội bộ doanh nghiệp, C.P. Việt Nam cũng luôn triển khai các dự án về môi trường và xã hội. Tiêu biểu như dự án “C.P. Việt Nam - Hành trình vì một Việt Nam xanh giai đoạn 2026 - 2030”, với mục tiêu trồng thêm 1,5 triệu cây xanh, tiến tới hoàn thành mục tiêu đóng góp tổng cộng 3 triệu cây cho Việt Nam trong vòng 10 năm.
Đại diện C.P. Việt Nam và các đơn vị tham gia trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026 tại tỉnh Lạng Sơn
C.P. Việt Nam giới thiệu các giải pháp chuyển đổi xanh hướng tới Net Zero 2050 tại triển lãm “Con đường xanh - Net Zero Việt Nam 2026”
Biến đổi khí hậu là thách thức mang tính toàn cầu, đòi hỏi sự chung tay của chính phủ, doanh nghiệp và mỗi cá nhân. Việc nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen tiêu dùng và thực hiện các giải pháp giảm phát thải là những hành động thiết thực để bảo vệ môi trường, hướng tới sự phát triển bền vững cho các thế hệ tương lai.
Hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050, C.P. Việt Nam tập trung triển khai các giải pháp giảm tác động đến môi trường trong toàn bộ chuỗi giá trị. Từ sản xuất thức ăn chăn nuôi, phát triển trang trại đến chế biến thực phẩm, doanh nghiệp vận hành đồng bộ mô hình tích hợp Feed - Farm - Food nhằm tối ưu nguồn lực và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
“Tại C.P. Việt Nam, chúng tôi tin rằng mỗi bước tiến trong kinh doanh phải luôn đi đôi với sự bền vững của hệ sinh thái. Với cam kết hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050, C.P. Việt Nam không ngừng hiện thực hóa trách nhiệm qua mô hình Kinh tế tuần hoàn và chuỗi giá trị tích hợp Feed - Farm - Food bền vững.
Chúng tôi nỗ lực tối ưu hóa năng lượng tái tạo, xử lý phế phẩm thành nguồn tài nguyên và kiên trì với dự án “C.P. Việt Nam - Hành trình vì một Việt Nam xanh” được triển khai từ 2021, hướng tới mục tiêu trồng 3 triệu cây xanh trong 10 năm để trung hòa carbon.
Cùng C.P. Việt Nam chung tay vì một hành tinh xanh, nơi mỗi bữa ăn ngon không chỉ nuôi dưỡng con người mà còn bảo vệ sự sống trên Trái Đất.”
Nguồn: Định hướng phát triển bền vững và Dự án bền vững | C.P. Việt Nam
Tài liệu tham khảo:
[1] Cục Khí tượng Thủy văn, Hội nghị dự báo, cảnh báo sớm tình hình khí tượng thủy văn 2026, 23/6/2026.
https://vnmha.mae.gov.vn/hoi-nghi-du-bao-canh-bao-som-tinh-hinh-khi-tuong-thuy-van-2026-17729.htm
[2] Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Báo cáo tổng kết công tác phòng, chống thiên tai năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026.
[3] Bộ Nông nghiệp và Môi trường - Báo cáo tổng kết công tác phòng, chống thiên tai năm 2025.
[4] Bộ Tài nguyên và Môi trường. Báo cáo Kế hoạch quốc gia thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP).
https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/2023-06/vn_01-bao_cao_ky_thuat_nap_full.pdf
[5] United Nations in Viet Nam. Climate Change.
https://vietnam.un.org/en/174469-climate-change
[6] United Nations. (1992). United Nations Framework Convention on Climate Change: Article 1 – Definitions.
https://unfccc.int/resource/ccsites/zimbab/conven/text/art01.htm
[7] Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). (2021). Climate Change 2021: The Physical Science Basis – Summary for Policymakers (Working Group I, Sixth Assessment Report). Cambridge University Press.
https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_SPM.pdf
[8] United Nations Viet Nam. Nguyên nhân và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.
[9] Greenpeace UK. Causes of Climate Change.
https://www.greenpeace.org.uk/challenges/climate-change/what-causes-climate-change/
[10] Reecotech. Biến đổi khí hậu: Nguyên nhân, tác động và biện pháp ứng phó.
https://reecotech.com.vn/bien-doi-khi-hau-nguyen-nhan-tac-dong-bien-phap-ung-pho/
[11] Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Các dấu hiệu rõ ràng của biến đổi khí hậu.
https://phongchongthientai.mard.gov.vn/Pages/cac-dau-hieu-ro-rang-cua-bien-doi-khi-hau.aspx
[12] International Fund for Animal Welfare (IFAW). Impacts of Climate Change on Humans and Our World.
https://www.ifaw.org/au/journal/how-does-climate-change-affect-us
[13] United Nations. Causes and Effects of Climate Change.
https://www.un.org/en/climatechange/science/causes-effects-climate-change
[14] Net Zero Viet Nam. C.P. Việt Nam thực hành cam kết bền vững hướng đến mục tiêu Net Zero.
https://netzero.vn/c-p-viet-nam-thuc-hanh-cam-ket-ben-vung-huong-den-muc-tieu-net-zero/
[15] Báo Đầu Tư. C.P. Việt Nam thực hành cam kết bền vững hướng đến mục tiêu Net Zero.
https://baodautu.vn/cp-viet-nam-thuc-hanh-cam-ket-ben-vung-huong-den-muc-tieu-net-zero-d216923.html
